Saturday, December 13, 2008

Chơi vĩ cầm chỉ với 3 dây

Đàn violin
Ngày 18-11-1995, Itzhak Perlman, nghệ sĩ vĩ cầm, xuất hiện trên sân khấu trong một buổi hòa nhạc tại Trung tâm Lincoln, thành phố New York.

Nếu bạn từng có mặt tại các buổi hòa nhạc của Perlman, bạn biết rằng để lên được sân khấu không phải là chuyện dễ dàng đối với anh do bị bại liệt khi còn bé và vì thế anh đã phải mang hai cái nẹp ở hai chân và bước đi với sự trợ giúp của hai cái nạng. Khi anh đi qua sân khấu, đến chỗ ngồi của mình từng bước một cách khó khăn nhưng không kém phần oai vệ là một hình ảnh đầy xúc động. Sau đó Perlman chậm rãi ngồi xuống ghế, đặt cặp nạng trên sàn nhà, tháo hai cái móc ở chân ra, gấp một chân về phía sau và duỗi một chân ra phía trước. Kế đó anh cúi xuống và nhặt cây vĩ cầm lên, đặt nó vào vị trí, gật đầu với người chỉ huy dàn nhạc và bắt đầu chơi.

Nhưng lần này một biến cố nhỏ đã xảy ra. Ngay khi Perlman vừa chơi được một vài nhịp đầu tiên, 1 trong 4 sợi dây đàn trên cây vĩ cầm của anh bị đứt. Người ta có thể nghe nó kêu “rắc” một tiếng, âm thanh như một tiếng súng nhỏ lan ra cả phòng. Khán giả tưởng rằng Perlman sẽ cài lại những cái móc, nhặt lên cặp nạng và đi khập khiễng ra khỏi sân khấu để tìm hoặc một cây đàn khác hoặc một sợi dây khác cho cây đàn đang sử dụng. Nhưng Perlman không làm như vậy. Thay vào đó, anh ngồi im, khép đôi mắt lại trong giây lát và sau đó ra dấu cho người chỉ huy dàn nhạc bắt đầu trở lại.

Dĩ nhiên ai cũng biết rằng không thể chơi với cây vĩ cầm chỉ còn 3 dây trong một bản nhạc giao hưởng. Nhưng đêm nay Perlman đã chơi với cây đàn chỉ còn 3 dây của mình bằng tất cả sự đam mê, cuồng nhiệt. Và nhìn ở một góc cạnh nào đó, dường như anh đang thay đổi, sáng tạo giai điệu của những sợi dây đàn còn lại để phát ra những âm thanh chưa từng có bao giờ.

Khi Perlman chấm dứt, có một sự im lặng đầy kính trọng bao trùm cả không gian, hoan hô. Tiếng vỗ tay nghe được từ mọi góc của khán phòng. Perlman mỉm cười, lau những giọt mồ hôi trên trán, cúi chào khán giả và bằng một giọng nhỏ nhẹ nhưng nghiêm túc, anh nói: "Như quý vị đã biết, thỉnh thoảng chức năng của người nghệ sĩ là phải sáng tạo ra những cái mới để thay thế cho những cái đã mất đi".

Câu nói có sức mạnh làm sao. Nó luôn luôn tồn tại trong ý nghĩ của tôi kể từ khi tôi nghe nó. Và phải chăng đó là định nghĩa chính xác nhất không phải chỉ cho người nghệ sĩ mà là cho tất cả chúng ta.

Translated by H.T

How Much Music Can You Make?


On Nov. 18, 1995, violinist Itzhak Perlman, performed a concert at Avery Fisher Hall at Lincoln Center in New York City. Stricken with polio as a child, Perlman painfully walked with the aid of two crutches to a chair in the middle of the stage. He carefully laid the crutches on the floor, loosened the clasps of his leg braces, extended one leg forward and the other underneath his chair, picked up his instrument and nodded to the conductor to begin.

But something went wrong. After only seconds of playing, one of the strings on his violin broke. The snap was a gunfire reverberating in the auditorium. The audience immediately knew what happened and fully expected the concert to be suspended until another string or even another instrument could be found.

But Perlman surprised them. He quietly composed himself, closed his eyes and then signaled the conductor to begin again. The orchestra resumed where they had left off and Perlman played -- on three strings. He played with passion and power. All the time he worked out new fingering in his mind to compensate for the missing string. A work that few people could play well on four strings Perlman accomplished on three.

When he finished, an awesome silence hung in the room. And then as one, the crowd rose to their feet and cheered wildly. Applause burst forth from every corner of the auditorium as fans showed deep appreciation for his talent and his courage.

Perlman smiled and wiped the sweat from this brow. Then he raised his bow to quiet the crowd and said, not boastfully, but in a quiet, pensive, reverent tone, "You know, sometimes it is the artist's task to find out how much music you can still make with what you have left."

Perlman should know. Polio left him with less stamina than he had before, yet he went on. Playing a concert on three strings is not unlike his philosophy of life -- he persevered with what he had left and still made music.

And isn't that true with us? Our task is to find out how much music we can still make with what we have left. How much good we can still do. How much joy we can still share. For I'm convinced that the world, more than ever, needs the music only you and I can make.
And if it takes extra courage to make the music, many will applaud your effort. For some people have lost more than others, and these brave souls inspire the rest of us to greater heights.
So I want to ask, "How much music can you make with what you have left?"

By Steve Goodier

No comments:

Post a Comment